Osmanlı döneminde, tozlu raflarda unutulmuş bir kadın yazar Salime Servet Seyfi’nin yazdığı günlük roman türündeki eseri Bir Hatıra-i Pejmürde (Bir Perişanın Hatıraları) Merve Köken’in günümüz Türkçesine çevirisi ve sadeleştirmesiyle Karakarga Yayınları’nın Kayıp Kitaplar Kütüphanesi’nde okurlarla buluştu.

Salime Servet Seyfi’nin kaleme aldığı bu döneminin ötesinde eser hadiselere kadın tarafından bakan ilk günlük-roman örneği olma özelliği gösteriyor.

​Bir Hatıra-i Pejmürde (Bir Perişanın Hatıraları), Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde, II. Meşrutiyet’in oluşturduğu atmosferde ilk kez çocuk yaşta evlilik, esirlik, annelik ve dönemin sosyal statüleri gibi kavramlara değinen; başrole genç bir kadını koyan ve tüm bu konuları iç burkan bir anlatıyla okuyucuyla buluşturan özel bir eser. Bir Hatıra-i Pejmürde, karakterlerin ruh hâllerini betimlemedeki sadeliği ve vuruculuğuyla göz dolduran, kayıp bir yazarın kaleminden çıkmış gizli bir hazine.

Fikret Reyhan’ın yazıp yönettiği Çatlak filmi İstanbul galasını mayıs ayında 40. İstanbul Film Festivali’nde yapacak. Nizam Reyhan’ın yapımcılığını yaptığı film, festivalin Ulusal Uzun Film Yarışması’nda Altın Lale için jüri karşısına çıkacak.

57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ilk gösterimini yapan Çatlak, burada Jüri Özel Ödülü’nün sahibi oldu ve kadın oyuncuları Canan Atalay, Elif Ürse, Gülçin Kültür Şahin, Süreyya Kilimci ve Tuğçe Yolcu’ya En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü kazandırdı.

İstanbul’da aynı binada birlikte yaşayan bir ailenin yaşadıklarını anlatan film, tek bir günde geçiyor ve geçmişte ödenmemiş bir borcun aile içinde yarattığı sarsıntıyı ele alıyor. Filmin oyuncu kadrosunda ise Hakan Salınmış, Hakan Emre Ünal, Tuğçe Yolcu, Süreyya Kilimci, Giray Altınok, Elif Ürse, Mehmet Bilge Aslan, Gülçin Kültür Şahin, Süleyman Karaahmet, Görkem Mertsöz, Emir Ünver, Canan Atalay, Cihat Süvarioğlu ve Taha Bora Elkoca bulunuyor.

​Filmin görüntü yönetmenliğini Macaristanlı yönetmen Márton Miklauzic, yürütücü yapımcılığını Ragıp Türk, uygulayıcı yapımcılığını Cansu Eskiocak, yardımcı yönetmenliğini Serap Aydoğan, sanat yönetmenliğini Meral Aktan yaptı. Ses tasarımı ve miksajı ise Serdar Öngören ve renklerini Jano Fekete imzası taşıyor.

Müze Evliyagil bünyesinde kısa süreli sergi ve projelerin de gerçekleştiği ArtOda, “Türler Arası” başlıklı sergiyi sanatseverlerle buluşturuyor.

Küratörlüğünü Büşra Kaya’nın üstlendiği sergide Asya Tok, Ayça Ceylan, İrem Hasçiftçi, Melisa Kılıç, Sadık Arı ve Seda Gazioğlu’nun eserleri yer alıyor. Bu altı sanatçı beden politikaları, ekoloji, ekofeminizmi ve ‘türler arası’ gelişen beden endüstrisini farklı disiplinlerdeki üretimleri üzerinden sorguluyor.

Sanatçılar sergi metninde şu sözlere yer veriyor:

“Yüzlerce yıldır felsefenin sorguladığı konulardan biri olan ‘hayvan’ meselesi çeşitli sorulara gebe olmuştur. Günümüzde bu tartışmalar, toplumsal hareketlerin kemikleşen parçaları olma yolunda ilerlemektedir. İnsan merkezci bakış açısından sıyrılarak, günlük hayattan yakalanan enstantanelerle türler arasında kurulan metabolik uçurumu gözlemlemek mümkündür. Bu harmonik bağlama, sadece insan dışı hayvanları koyarak eksik bir denkleme girmek yerine biyolojik kapsamı geniş tutarak toprağın, suyun yaşattığı diğer türlere de perdeleri aralayarak bakmalıyız. Görünenler gerçek ve altıncı kitlesel yok oluşun eşiğindeyiz. 

Ekosisteme yabancılaşan, evini kaybeden aslında hepimiziz. Bir yanılsamadan ibaret olan insan hegemonyasının kurduğu toplumsal dinamikler yarattığı gerilimler ile meta fetişizmini normal ilan etmektedir. Sezgisel olarak yaptığımız/yapmadığımız bu tercihler, kalıtımsal olarak afişe edilip ardından kenara itilerek sürecin tıkanmasına yol açar. Farkında olarak/olmayarak günlük hayat parçaları içerisinde doğaya ve kendimize ötekileştiğimiz bu metodolojiye sıkıca sarılıp davranışlarımızın bedelini es geçmekteyiz.

Sürdürülebilirliği düşünülmeden verilen en ufak karar başka bir canlı türünün topyekûn yok oluşuna kadar uzanabilir. Kolları kocaman ırmağın endüstriyel kullanım için tek tek uzuvlarını kesip atmakla, kobay olarak nitelendirilmiş bir tavşanın sistematik şekilde işkenceye uğraması temelde aynı sorunun göstergeleri olabilir. 

Yapıyorum-ediyorum, en ufak bir hareketin yarattığı sirkülasyonu idrak edebiliyor muyum?”

“Türler Arası” başlıklı sergi 22 Mayıs tarihine kadar Ankara’da Müze Evliyagil ArtOda’da görülebilir.

Künye:
1- Sadık Arı, İsimsiz, 2013, Kağıt Üzerine Mürekkep, 24x33cm
​2- Melisa Kılıç, Movere, 2021 Keten bez üzerine bitki özsuyu baskı, 10 adet, 20x30cm

Türkiye’nin yeni nesil içerik platformu GAİN, nisan ayında müziğin iki efsane ismi David Bowie ve Leonard Cohen’i güncel iki belgesel ile izleyiciyle buluşturuyor.

Leonard Cohen’in hayatını anlatan I'm Your Man belgeselinde sanatçının müziği ile kariyerlerini etkilediği Nick Cave’den Rufus Wainwright’a kadar birçok sanatçı Cohen şarkılarını yorumluyor. Belgeselde ayrıca Mayıs 2005’te New York’taki Slipper Room’da film için özel olarak çekilen ve sanatçının sahneyi U2 ile paylaştığı bir performans da yer alıyor.

​HBO yapımı David Bowie: The Last Five Years ise David Bowie’nin en üretken dönemi olarak görülen son 5 yılına odaklanıyor. Belgesel Bowie’nin son iki albümü The Next Day ve Blackstar’ın hazırlanış sürecini ve kendisinin en büyük hayallerinden Lazarus müzikaliyle ilgilendiği dönemi ele alıyor. Prömiyerini DOC NYC belgesel film festivalinde gerçekleştiren belgeselin yönetmenliğini ise Francis Whately üstleniyor.

Galeri ARK, usta fotoğraf sanatçısı Timurtaş Onan’ın İstanbul’un önemli endüstriyel, tarihi ve kültürel değere sahip tersaneler bölgesini; dönüşümün mega etkileri öncesi suskun hâlini anlatan “Terk Edilmiş / Abandoned” başlıklı sergisine ev sahipliği yapıyor.

İstanbul’da mekânlar ve insanlar üzerine önceki çalışmalarıyla tanınan sanatçının daha önceki çalışmalarının hem devamı hem de onlara bir veda niteliğinde olan sergisinde eşsiz atmosferi çok az bilinen bir yeri keşfe çıkıyor. Eskiden beri form ve ışığa önem veren bir fotoğrafçı olan Onan, yeni sergisinde bu hassasiyetini ön planda tutuyor. Daima kendine özgü yerlerin ruhunu yakalama yeteneği olan sanatçı “Terk Edilmiş” ile tersanelerin mirasının belirsizliği ve yaşamışlık izlerinin eşliğinde keşfediyor.

Sergide yer alan derlemedeki anlatımlar çağrışımlarıyla izleyiciyi bu yer hakkında meraklandırırken, görüntüler form, çizgiler ve ışık hâline bürünmüş bir meditasyondan daha fazlasını sunuyor. İzleyiciye gölgenin biçimle, ışığın yüzey ve açılarla olan etkileşimi üzerine düşündüren fotoğraflar bu sayede görüntülere gerçekliği bilinen yerlere ve eşyalara dayanmayan türde kompozisyonlar ve soyutluk kazandırıyor. Sergideki bu fotoğraflar izleyiciyi düşünmeye ve büyülenmeye, huşu ve merak içine çekerek hayal gücü ve fantezilerini uyarmaya ve böylece içsel dünyalarına ayna tutmaya davet ediyor.

​Timurtaş Onan’ın “Terk Edilmiş / Abandoned” başlıklı kişisel sergisi 11 Mayıs tarihine kadar Galeri ARK’ta görülebilir.

Fransa’nın yaşayan en önemli tarihçilerinden Alain Corbin’in gürültünün her yeri işgal ettiği bu çağdan hareketle, sessizliğe eğitici bir değer atfedilen, konuşmanın nadide görüldüğü çağlara baktığı çalışması Sessizliğin Tarihi - Rönesanstan Günümüze, Işık Gören’in çevirisiyle Kolektif Kitap’tan çıktı.

Corbin, sessizliği deneyimleme biçimlerinin, sessizlik arayışlarının muazzam çeşitliliğini ve geçirdikleri evrimi edebiyat ve düşünce metinlerine, resim ve sinemaya atıflarla irdeliyor. Corbin sessizliğin tarihi üzerine bir ilk çalışma olarak gördüğü bu kitabında, insanın sessizlikle ilişkisinin yaşam için ne kadar kurucu olduğuna dair önemli ipuçları veriyor.

“Duy bu ince gürültüyü, akıyor; sessizlik bu. Dinle, hiçbir şey duyulmazken ne duyduğunu dinle” Paul Valéry’nin bu tavsiyesine uyup dinleyebilir miyiz sessizliği yoksa yaşadığımız gürültü çağında unuttuk mu ne olduğunu? Bugünlerde birçoğumuz için sessizlik, doldurulması gereken tekinsiz bir boşlukken, kimilerimiz de sessizliğin hikmetini yeniden öğrenmeye çalışıyor. 

Dört yıl boyunca binlerce müzikseveri ağırlayan müzik, yaratıcılık ve teknolojiyi birleştiren Sónar İstanbul, beşinci kez Zorlu PSM’yi festival alanına dönüştürmeye hazırlanıyor. Dünyaca ünlü sanatçıların yanı sıra yaratıcılık ve teknolojiyi buluşturan yan etkinliklerin yer alacağı Sónar İstanbul, 2 Ekim tarihinde %100 Music katkılarıyla gerçekleşecek.

​Sónar İstanbul ilk dört yılında binlerce müzikseveri ağırladı ve insanları müzik, yaratıcılık ve teknoloji ekseninde bir araya getirdi. 2 Ekim tarihinde %100 Music katkılarıyla Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde gerçekleşecek Sónar İstanbul’un erken dönem biletlerinin satış tarihleri ve program hakkında detaylı bilgi önümüzdeki günlerde duyurulacak.

Defne Suman’ın İrlandalı şair Seamus Heaney’nin, “Şair, yitik yeri şimdi şiirinde yaratmak zorundadır” dizesinin çağrışımlarından hareketle 24 yazarın öyküsünden derlediği kitabı Evden Kaçmanın Yolları, Doğan Kitap’tan çıktı.

Kitapta yer alan yazarlar: Defne Suman, Ayşe Sarısayın, Ayşe Beyazıt Melik, Beliz Güçbilmez, Berna Durmaz, Çiler İlhan, Duygu Bingöl, Feryal Tilmaç, Gamze Güller, İsmail Güzelsoy, Mehmet Cevat Yıldırım, Menekşe Toprak, Mevsim Yenice, Müge İplikçi, Neslihan Önderoğlu, Nurhan Suerdem, Onur Çalı, Orhan Pamuk, Sedef Betil, Serkan Türk, Sibel Oral, Volkan Emre Çalı, Yalçın Tosun, Yavuz Ekinci.

Başka yazarlar da “Kaybolmak için otobüslere binmişler midir? Akşam eve döneceklerini bile bile karşıki istasyona geçip ters yöne giden trene atlamışlar mıdır? Kapalı kapıların ardında gizli avlular, şehrin ‘yasak’ mahallelerindeki kuytu geçitler, pasajlar onları da çekmiş midir? Kaçış (ya da kalış) hattını yazıya bağladılar mı? Bana güvenli evimden kaçmamı buyuran ses onları da yerlerinden etti mi?” Bu düşünceden filizlenen öyküler, anılar, anlatılar Evden Kaçmanın Yolları’nda bir araya geldi.

Yazarlar, kaçanların, kalanların ve bazen kovulanların hikâyelerini anlattılar. Bu kitapta evden kaçış ve/veya geride kalış anlatıları toplandı.

Fotoğraf: Oli Kellett

Barış Demirel’in 4 Haziran’da çıkacak Mutluluklar isimli ilk solo albümünden ikinci parça olan “Kâkülünde Ak Oldum” müzikseverlerle buluştu.

Demirel’in bitmiş ama bitişinin kabulü zor bir aşk hikâyesi anlatan bu şarkısında kendisi bu hikâyeye vokali, güçlü sözleri ve trompetiyle dahil oluyor. Şarkının prodüktörlüğünü ise Barış Demirel ve başarılı rapper, beat maker ve prodüktör Da Poet yapıyor.

​4 Haziran’da yayımlayacağı sekiz şarkıdan oluşan Mutluluklar albümünde Demirel, bu coğrafyanın seslerinden ve türlerinden ilhamla hiphop, caz, rock ve lo-fi öğelerini bir araya getiriyor. Multi enstrümantalist olan sanatçı, albümdeki tüm enstrümanları da kendisi çaldı. Prodüktörlüğünü Da Poet ve Barış Demirel’in yaptığı albümde ayrıca Kadebostany rework’leri ve Deniz Tekin düeti de yer alıyor.

“Kâkülünde Ak Oldum”u buradan dinleyebilirsiniz. 

Hayy Açık Alan, pandemi döneminde fiziksel etkinliklerine verdiği aradan sonra “Senkron” kapsamında yer alan “Sesliresim” etkinliği ile geri dönüyor. Kısa video işleri, atölye çalışması ve çevrim içi sanatçı konuşmasından oluşan “Sesliresim” başlıklı etkinlik 30 Mayıs tarihine kadar sanatseverlerle buluşacak.

“Sesliresim” buluntu fotoğraf ve belge gibi arşivsel içerikle çalışan sanatçı Metehan Özcan ve tasarımcı, sanatçı, akademisyen Umut Altıntaş’ın karantina günlerinde başladıkları iş birliğinden ortaya çıktı. Metehan Özcan ve Umut Altıntaş “Sesliresim”i şöyle tanımlanıyorlar: “Deneyimlerimiz, biriktirdiklerimiz ile kenti nasıl hatırladığımıza bakıyor ve sesin imgeyi hareketlendirme olasılıklarını araştırıyoruz.”

“Sesliresim” 30 Mayıs tarihine kadar her perşembe ve cuma günleri 12.00 - 18.00 saatleri arasında Hayy Açık Alan’da ziyaret edilebilir. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Hayy Açık Alan: Güzelyurt Mh. 920/1 Sk. No: 30 Piyaleoğlu Han Kemeraltı – İzmir

Künye:
1- ASTRO028, Bilim Dizisi, Haberleşme, Macdonald and Co., Yükselen Matbaacılık, 1975
2- ASTRO029, Bilim Dizisi, Haberleşme, Macdonald and Co., Yükselen Matbaacılık, 1975
3- İstanbul 1966, Haritayı hazırlayanlar: Y. Mimar Şevket Özden, Y. Mimar İlhan Öz ve M. Kerim Çalapverdi. Apa Ofset
​4- ASTRO002, Bilim Dizisi, Gökyüzü, Macdonald and Co., Yükselen Matbaacılık, 1974