Satyajit Ray’in Gözünden “Bizim Filmlerimiz Onların Filmleri”

Hint sinemasının önde gelen yönetmenlerinden Satyajit Ray’in Hint sinemasına ve özellikle de Hint Yeni Dalgasına ışık tutan sinema yazılarından oluşan Bizim Filmlerimiz Onların Filmleri, Suzan Sarı’nın çevirisiyle VakıfBank Kültür Yayınları’ndan çıktı.

Satyajit Ray, yönetmenliğinin yanı sıra bestecilik, yazarlık, ressamlık gibi kimliklere de sahip çok yönlü bir sanatçı. Kitap, Ray’in kendi filmlerinin yapım süreçlerine ilişkin detaylı içeriğiyle, Satyajit Ray sinemasının anlaşılmasına önemli katkı sağlarken, yazarın aynı zamanda Hint sinemasının meselelerine ve nasıl olması gerektiğine dair görüşlerini de içeriyor. Ray kitapta, “onların filmleri” başlığı altında Batılı yönetmenlere ilişkin fikirlerini de paylaşıyor. Özgüvenli bir entelektüelin bakış açısını yansıtan bu yazılar, Hollywood’un imkânları kadar kısıtlılıklarını da ortaya koyan yüksek teşhis gücüne sahip bir dış gözün ifadeleri olarak dikkat çekiyor. Türk ve Hint sinemalarının tarihsel gelişim süreçlerindeki kimi paralellikler de göz önüne alındığında kitap Türkiye’de sinemanın geçmişten bugüne temel meselelerine dair ilham verici yönler içeriyor.

​“Yönetmenin bir sahneyi başlatan ‘Motor’ sözü bile meydanda hazır kıta bekleyen gerçek bir orduya verilen o komutun tınısını taşır. Yönetmen, film yaparken filme hâkim olması gereken kişinin kendisi olduğunu asla unutmayan kişidir. Ancak film bittikten sonra yönetmenin iktidar hissi buharlaşıp yerini çaresizliğin büyüyen gölgesine bırakır. Yönetmen diğer sanatçılar gibi yalnızca eleştirmenlere hesap vermez; filmine parasını yatıran kişiye ve kamuoyunu oluşturan milyonlarca meçhul insana da hesap vermek zorunda olduğunun farkındadır. Yaptığı filmin vurulup düşmemesi için, filmin nabzının artık kamununkiyle birlikte atması gerekir. Bu yüzden onun sessizce köşesine çekilmesine şaşırmayız. Artık tek yapabileceği bir sonraki filminde, iktidar ceketini egosuna yeniden giydirip onu onarmaktır.”