Arter’de Üç Yeni Sergi

Elina Brotherus’un “Large de Vue”, Eva Koťátková’nın “Bir Balıkmışım Bacakları Olan” ve Cengiz Çekil’in “Bugün de Yaşıyorum” sergileri Arter’de sanatseverlerle buluşuyor.

Cengiz Çekil’in bugüne kadarki en kapsamlı sergisi “Bugün de Yaşıyorum”, sanatçının 1970’li yılların başlarından 2015 yılındaki ölümüne kadar cesur ve deneysel bir yaklaşımla ürettiği, kimi ilk kez izleyiciyle buluşacak farklı dönemlerden eserlerini içeren geniş bir seçkiyle sanatçının pratiğine derinlikli bir bakış sunuyor. Eda Berkmen’in küratörlüğünü üstlendiği sergi, sanatçının resim, baskı ve yerleştirme gibi farklı mecralarda ürettiği eserlerini bir araya getiriyor. “Bugün de Yaşıyorum” başlıklı retrospektif sergi ismini sanatçının Günce (1976) başlıklı yapıtından alıyor. Cengiz Çekil, bu eser için bir deftere yaklaşık iki ay boyunca her gün tarih atıp “Bugün de yaşıyorum” cümlesini damgalar. Defterin son sayfasında ise “Askere gidiyorum” ibaresi yer alıyor. Çekil’in yaşamı tüm zorluklarına rağmen kutlayan gündelik bir ritüel olarak konumlandırdığı üretimine ışık tutmayı ve sanatçının yapıtlarının hâlen güncelliğini koruduğunu vurgulamayı hedefleyen “Bugün de yaşıyorum” sergisi, 24 Eylül’e kadar Arter’in 4. ve 3. katlarında görülebilir.

Eda Berkmen küratörlüğünü üstlendiği Eva Koťátková’nın “Bir Balıkmışım Bacakları Olan” başlıklı kişisel sergisi, sanatçının daha erken tarihli yapıtlarıyla bu sergi için ürettiği yeni eserlerini bir araya getiriyor. Sergi, normatif tanımlamaların ve kimliklerin ötesinde birbirimizle ilişki kurmanın, yalıtılmış adalar yerine ağlar ve kolektif organizmalar inşa etmenin ve sesi yeterince duyulmayanların hikâyelerini dinlemenin önemini vurguluyor. Koťátková’nın desenlerini, heykellerini ve anlatılarını bir araya getiren sergi, izleyicilere dinlenmek, oyun oynamak, düşüncelere dalmak ve düşlemek için ayrı alanlar sunuyor. Çizim, kolaj, fotoğraf, video, performans ve heykel gibi çeşitli mecralar kullanarak ürettiği yapıtlarında yerleşik tahakküm sistemlerini tersyüz ederek yaratıcı ifadeye, empatiye ve hayal gücüne yer açan güvenli alanlar yaratan sanatçı, sergide bireylerin toplumsal yapılar içerisinde büründükleri rollerin ve bunların sisteme bağlı gerekçelerinin yanı sıra sanat eserlerinin sunumunu mümkün kılan kurumsal çerçeveleri araştırıyor. Eva Koťátková’nın “Bir Balıkmışım Bacakları Olan” sergisini 27 Ağustos’a kadar Arter’in giriş kat galerisinde görülebilir.

Emre Baykal’ın küratörlüğünü üstlendiği Elina Brotherus’un “Large de Vue” başlıklı sergisi, sanatçının Arter Koleksiyonu’nda yer alan Large de Vue: Erik Satie’ye Saygı (2006) başlıklı fotoğraf serisini, daha yakın tarihli videolarından bir seçkiyle bir araya getiriyor. Brotherus’un pratiğinin geçirdiği dönüşümlere genel bir bakış sunan sergi, sanatçının üretiminin sanat tarihiyle olduğu kadar, müzik ve sesle olan ilişkisini de odaklanıyor. Sanatçının hem erken dönem işlerindeki otobiyografik unsurları hem de manzarayla sanat tarihsel referanslar üzerinden kurduğu ilişkiyi bir araya getiren kırk beş parçalık Large de Vue: Erik Satie’ye Saygı başlıklı fotoğraf serisi, Brotherus’un kendinden önce yaşamış sanatçılara ve farklı sanat disiplinlerine duyduğu ilginin sonraki dönemlerde de artarak süreceğinin işaretlerini taşıyor. Sergide yer alan videolarda sanatçının son dönemde gerçekleştirdiği üretimlerinde Fluxus ve müzikle kurduğu güçlü bağın izleri sürülebiliyor. Sanatçı, 2016’dan bu yana ürettiği fotoğraf ve video serilerinde gerek başka sanatçılardan doğrudan alıntılayıp yorumladığı (Gelbe Musik, 2017) gerekse kendi yazdığı (Rüzgâr Müziği, 2022) partisyon ve talimatları sahneleyerek, yapıtına yeni bir performatif katman ekliyor. Brotherus, Fluxus’a özgü bir ruhla gerçekleştirdiği Kromatik Gam ve Müzikal Parça başlıklı serilerinde ve Rüzgâr Müziği yapıtında görsel veriyi sesle birleştirirken çağdaş besteci Max Savikangas ile iş birliği yaptı. “Large de Vue” sergisi 27 Ağustos’a kadar Arter’in -1 katındaki sergi mekânında ziyaret edilebilir.

Künye:
1. Elina Brotherus Müzikal Parça Bois-Héroult, 2022 4K video, ses 35” Beste ve yapım: Max Savikangas
2. Elina Brotherus Müzikal Parça Akureyri, 2022 4K video, ses 59” Beste ve yapım: Max Savikangas
3. Elina Brotherus Kromatik Gam Çeşitlemeleri, 2022 Alban Berg: Keman Konçertosu’ndan 12 ton içeren dizi (1935) 4K video, ses 29” Yeniden düzenleme ve yapım: Max Savikangas
4-5. Eva Koťátková: Bir Balıkmışım Bacakları Olan Küratör: Eda Berkmen Sergiden görünüm Arter, 2023 Fotoğraf: flufoto (Barış Aras ve Elif Çakırlar)
6. Eva Koťátková Gündüzdüşü İş İstasyonu, 2022 Ses, kumaş, bez, ağ, ip ve ayakkabılar ile yerleştirme Değişken boyutlar
7. Cengiz Çekil Düzenleme No. 5, 1987 Bez, briket, toprak, çim tohumu, floresan ampul, bakır levha, ahşap, elektrik ekipmanı ve akımı 20 x 200 x 200 cm
8. Cengiz Çekil Soldan Sağa: EVET No. 2*, 1982 Tuval üzerine yağlıboya 64,5 x 89 cm Sevgi Avcı Koleksiyonu *Yazı-Resim EVET No. 2 EVET No. 5*, 1984 Tuval üzerine akrilik 81 x 116 cm Fazlı Özcan Koleksiyonu *Yazı-Resim EVET No. 5 EVET No. 7*, 1985 Tuval üzerine akrilik 100 x 140 cm *Yazı-Resim EVET No. 7
​9. Cengiz Çekil: Bugün de Yaşıyorum Küratör: Eda Berkmen Sergiden görünüm Arter, 2023 Fotoğraf: flufoto (Barış Aras ve Elif Çakırlar)