NODUL Almanak’ın 2023 yılında Türkiye’de kültür, sanat ve edebiyat dünyasındaki gelişmelerin izini sürdüğü, okurlara bütün bir yılın dökümünü sunduğu ilk sayısı yayımlandı.

Yayın yönetmenliğini Şaban Özdemir, editörlüğünü Abdullah Ezik’in üstlendiği NODUL Almanak 2023, edebiyattan çağdaş sanata, tiyatrodan tarihe, karikatürden sinemaya kadar birçok disiplinde yıl boyu öne çıkan meseleleri, tartışma ve gelişmeleri merkezine alıyor.

​NODUL Almanak 2023’te Ercan Yılmaz, Taner Ay, Ali Yağan, Orçun Üçer, Mustafa Uçurum, Erdem Beliğ Zaman, Büşra Tan Ezik, Abdullah Ezik, Fatma Aliye Altıok, Ömer Faruk Şerifoğlu, İlona Baytar, Berfu Merve Bolulu, Canan Kızılırmak, Zeynep L. Karahan, Faysal Soysal, Kürşat Saygılı, Emel Bilge Çınar, Nursun Erel, Ziyaver Şencan, İzel Rozental, Mehmet Yılmaz ve Yahya Kemal Taştan’ın yazı ve değerlendirmeleri yer alıyor.

Geçtiğimiz ocakta yasağa rağmen 12. kez düzenlenen KuirFest’in on üçüncü edisyonu 24-26 Ocak 2025’te Ankara’da gerçekleşecek.

Geçtiğimiz ocak ayında Ankara’ya dönüş temasıyla düzenlenen lubunya topluluğu festivali 12. Pembe Hayat KuirFest, Ankara Valiliği Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü tarafından yasaklanmıştı. 2017’de getirilen, sonra iki kez mahkeme kararıyla kaldırılan Ankara LGBTİ+ etkinlikleri süresiz yasağı da 7. Pembe Hayat KuirFest ile başlamıştı. 

2025’te 13. kez düzenlenecek festivalin teması “Aslına Rücu” olarak belirlendi. Sosyal medya etiketleri ise #AslınaRücu ve #ÖnceUğursuzGelecek olarak açıklandı. Yüzyıllar boyunca uğursuzluk ve kötü talih ile anılan 13 sayısına tarihsel atıfta bulunan edisyon, sayının yerleşik negatif anlatısını sorgulamaya açıyor. Batı mitolojisinden modern hurafelere kadar her dönemde uygunsuz olarak işaretlenen davetsiz gelişine ve yıkıcı tarihsel potansiyeline tersten bakıyor. “Ya bu yıkım içerisinde köklü ve yeniden inşa edici bir potansiyel barındırıyorsa?” sorusunu yöneltiyor.

“Aslına Rücu” teması, bu potansiyelden yola çıkarak günümüz coğrafyasında marjine, kriminale ve otantik dışına itilen LGBTİ+ varoluşların dahil olduğu tarihi yeniden yazıyor ve hatırlatıyor. Güç sahibi gerici hareketler tarafından kurumsal şekilde kurgulanan, düzenin dinamiti görülen lubunyaların tehlikeli, batıdan ithal ve yeraltı anlatılarına karşı yıkıcı potansiyelini gerçekleştiriyor. 

Farsi, Kurmanci ve Zazaki kültürlerde ortak görülen ve asıl olana, başlangıçtaki konumuna dönmek anlamlarına gelen aslına rücu lubunya yaşamı üstüne kurgulanan nefreti tarih ile afişe ediyor ve yıkmakla tehdit ediyor: Anadolu ve Mezopotamya mitlerindeki LGBTİ+ temsillerinden modern çağda yeniden konumlandırılan öteki durumlarına, semavi dinlerdeki yerinden günümüzdeki siyasete dinsel açıdan araçsallaştırılan konumlarına kadar KuirFest geniş bir yelpazede aslına rücu ediyor.

​13. Pembe Hayat KuirFest hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün 2008’den bu yana düzenlediği “Arka Oda Toplantıları” serisi, 18 Aralık’ta çevrim içi olarak gerçekleşecek “Üç Başlu Ejderha: Erken Modern Osmanlı’da Kadimlik Algısı” başlıklı konuşma ile devam ediyor.

18 Aralık Çarşamba saat 19.00’da çevrim içi olarak gerçekleşecek ve İAE’nin YouTube kanalından canlı yayımlanacak konuşmada Turhan Ozan Yıldız ve Doç. Dr. Saygın Salgırlı, Osmanlı tarihçiliğinde nadiren ele alınan “kadimlik” (antiquarianism) kavramını tartışacak. “Üç Başlu Ejderha: Erken Modern Osmanlı’da Kadimlik Algısı”, İstanbul tarihini farklı bir açıdan keşfetmek isteyenlere erken modern Osmanlı dönemine odaklanan ilgi çekici bir tartışma sunuyor.

​İstanbul Araştırmaları Enstitüsü 2024-25 Doktora Adayları için Araştırma ve Yazma Bursu’nun sahibi ve British Columbia Üniversitesi doktora öğrencisi Turhan Ozan Yıldız ile danışmanı Doç. Dr. Saygın Salgırlı’nın bir araya geleceği etkinlik, Osmanlı tarihçiliğinde kısıtlı ilgi görmüş “kadimlik” (antiquarianism) kavramını ele alacak. Yunan ve Roma kadimliği algısını Osmanlı görsel, materyal ve kültürel dünyası içinde değerlendiren Yıldız, özellikle At Meydanı/Hipodrom gibi önemli mekânların bu algıdaki rolüne odaklanacak. Hipodrom’da bulunan Yılanlı Sütun ve Osmanlı kaynaklarındaki adıyla Üç Başlu Yılan/Ejderha, sanat ve kent tarihi açısından Akdeniz havzasındaki farklı kadimci yaklaşımlarla ilişkilendirilecek.

Yersiz Kumpanya’nın Elif Ongan Tekçe’nin yazıp yönettiği, Banu Fotocan ve Rojhat Özsoy’un hayat verdiği yeni oyunu Buradan Her Şey Daha Güzel Görünüyor, 19 Aralık’ta izleyiciyle buluşacak.

Prömiyerini 23 Ekim’de yapan oyun felaketlerin arka arkaya geldiği çok da uzak sayılmayacak apolitik bir zamanı işaret ediyor. Bu zamanda bir araya gelmesi mümkün olmayan iki insanın karşılaşmasının, yana yana durabilmesinin ne kadar kıymetli olduğunu anlatıyor.

Buradan Her Şey Daha Güzel Görünüyor, izleyiciye “Korku içinde yaşayan, ulaşılması gereken hedeflerin, aşılması gereken engellerin içinde sürekli düşen insan için umutlu bir gedik açmak mümkün mü?” sorusunu yöneltiyor.

“Eğer birini düşünüyorsan o zaman o kadar da umutsuz değilsin.”

Buradan Her Şey Daha Güzel Görünüyor oyununu 19 Aralık Perşembe akşamı, saat 20.30'da Koma Sahne’de izleyebilirsiniz. Biletlerine buradan ulaşabilirsiniz.

Künye:
Yazan-Yöneten: Elif Ongan Tekçe
Oynayanlar: Banu Fotocan, Rojhat Özsoy
Dramaturg: Eylem Ejder
Sahne Tasarımı: Gülden Ataman, Elif Ongan Tekçe
Sahne Uygulama: Gülden Ataman, Selda Uyan
Kostüm Tasarımı: Hilal Polat
Yaseminler Şarkısı Güfte: Rojhat Özsoy
Ses Tasarımı: Dorukhan Kenger
Işık Tasarımı: Akın Yılmaz
Asistanlar: Damla Polat, Selda Uyan
​Sosyal Medya- İletişim: Melis Burnukara, Tuğba Eke, Damla Polat

Tarzlarını “hunnu rock” olarak tanımlayan Moğol folk metal grubu The HU, Epifoni organizasyonuyla 16 Temmuz 2025 gecesi KüçükÇiftlik Park’ta müzikseverlerle buluşacak.

Müziklerinde; morin Huur ve tovşur gibi geleneksel Moğol çalgılarını ve gırtlaktan söylenen höömey tarzı vokalleri kullanan, isimlerini Moğolistan’da “Hunnu” adıyla bilinen eski Türk-Moğol imparatorluğu Büyük Hun İmparatorluğu’ndan alan grup, ilk kez Türkiye’de sahne alacak.

830 milyondan fazla dinlenmeye ulaşan, 1 numaraya yükselen albümleri, dünya çapında çok sayıda kapalı gişe turneleri, dünya çapındaki büyük festivallerde sahne almaları ve ünlü isimlerle yaptıkları iş birlikleriyle The HU, kısa sürede yenilikçi “hunnu rock” markasıyla Moğol müziğini ön plana çıkardı. Iron Maiden ile güçlerini birleştirerek farklı ve sürükleyici performanslarını aynı sahnede paylaşan grup, “The Trooper” şarkısının cover versiyonunu yayımlayarak Iron Maiden’a saygılarını sundu.

Bazı şarkı sözleri, eski Moğol savaş naralarından ve şiirlerinden alıntılar kullanan ekip, 27 Kasım 2019’da Moğol kültürünü dünya çapında tanıttığı için Moğolistan’ın en yüksek devlet ödülü olan Cengiz Han Nişanı ile ödüllendirildi. 3 Aralık 2020’de grup, Metallica’nın “Sad But True” şarkısının cover versiyonunu yayımladı. 2020’de The HU, Metallica’nın 30. yıl dönümü albümü Metallica Blacklist’e katılacak 53 sanatçıdan biri olarak seçildi.

​16 Temmuz 2025’te KüçükÇiftlik Park’ta gerçekleşecek The HU konserinin biletlerine buradan ulaşabilirsiniz.

Magnum Photos ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) kalıcı iş birliğinin ikinci sergisi “Magnum İstanbul’da: İnsan Hakları-Olanlar Olmayanlar”, 10 Haziran 2025 tarihine kadar Bulgur Palas’ta sanatseverlerle buluşuyor.

10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü’nde açılan “Magnum İstanbul’da: İnsan Hakları-Olanlar Olmayanlar” sergisi 45 sanatçının yaklaşık 90 fotoğrafından oluşuyor. Magnum Photos ile İBB arasındaki kalıcı iş birliğinin ikinci sergisi olan “Magnum İstanbul’da: İnsan Hakları-Olanlar Olmayanlar”, ajansın arşivinden derlenen çarpıcı fotoğrafları, ajansın ilk Türk fotoğraf sanatçısı üyesi Emin Özmen küratörlüğünde izleyicilere sunuyor.

İnsan hakları kavramının derin tarihini, bugünkü geçerliliğini ve gelecekteki önemini irdeleyen sergi, önde gelen uluslararası fotoğrafçıların dünyanın çeşitli ülkelerinde çektiği ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 30 maddesine atıfta bulunan yaklaşık 90 fotoğraftan oluşuyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 10 Aralık 1948’te kabul edilişinden bu yana geçen yaklaşık 80 yıla odaklanan sergi, insan haklarının evrenselliği, korunması ve ihlallerine dair süregelen tartışmalara yeni bir perspektif sunuyor. “İnsan nedir ve ne haklara sahiptir?” sorusu II. Dünya Savaşı’ndan bu yana tartışılmasına ve imzalanan beyannameye rağmen 21. yüzyılın başında hâlâ devam eden soykırım, işkence ve baskılar gibi birçok olay, insan haklarını koruma konusundaki uluslararası çabaların başarısız olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor. “Magnum İstanbul’da: İnsan Hakları-Olanlar Olmayanlar” sergisi, beyannamenin her bir maddesini masaya yatıran fotoğraflarla “21. Yüzyılda İnsan Hakları” konusunu tartışmaya açıyor.

Sergide; A. Abbas, Alec Soth, Alex Majoli, Alex Webb, Bruce Davidson, Bruce Gilden, Bruno Barbey, Burt Glinn, Carl De Keyzer, Carolyn Drake, Chien-Chi Chang, Chris Steele-Perkins, Cristina de Middel, Danny Lyon, David Seymour, Eli Reed, Elliott Erwitt, Emin Özmen, Enri Canaj, Ernest Cole, Eve Arnold, Ferdinando Scianna, Guy Le Querrec, Ian Berry, Jerome Sessini, Jim Goldberg, Jonas Bendiksen, Larry Towell, Leonard Freed, Marc Riboud, Martin Parr, Matt Black, Micha Bar-Am, Moises Saman, Nikos Economopoulos, Paolo Pellegrin, Peter Marlow, Philippe Halsman, Rafal Milach, Raymond Depardon, Sergio Larrain, Stuart Franklin, Thomas Dworzak, Trent Parke, Wayne Miller’in fotoğrafları yer alıyor.

​“Magnum İstanbul’da: İnsan Hakları-Olanlar Olmayanlar” sergisi, 10 Haziran 2025 tarihine kadar pazartesi hariç her gün 10.00-19.00 saatleri arasında Bulgur Palas’ta ücretsiz olarak ziyaret edilebilir.

Şimal Gürtekin’in yazdığı ve farklı teknikleri bir araya getirerek resimlediği, bir kutunun içine sığan ama aslında dünyalara sığamayacak büyüklükte bir karmaşanın iplerinden oluşan kitabı Karmaşa, Fibula Yayıncılık’tan çıktı.

Gürtekin’in 3 yaş ve üzeri okurlar için hazırladığı bu kitap hikâyesini sadelikle ama katmanlı ve çok yönlü okumalara açık bir şekilde kuruyor.

​“Çözdükçe dolaşacak mı, dolaştıkça çiçek mi açacak yoksa yeniden?”

Enes Turan’ın yazıp oynadığı ve gerçek bir hikâyeden uyarlanan tek kişilik oyun Metamorfoz, 18 Aralık Çarşamba günü Asmalı Sahne’de tiyatroseverlerle buluşacak.

Metamorfoz, bastırılmış bir çocukluğun yasaklarla örülü başkalaşım öyküsünü sahneye taşıyor. Toplumsal tabulara ve bireysel özgürlük arayışına dikkat çeken oyun hem toplumsal hem de bireysel bir hesaplaşma hikâyesini izleyiciye sunuyor. Oyunun biletlerine buradan ulaşabilirsiniz.

“Dans etmek, sevmek, konuşmak… Bazı yerlerde yasak.
‘Metamorfoz’ kendi hikâyesini unutmaya mahkûm bir çocuğun onu kuşatan sırlarla kendi kimliğini bulmaya çalıştığı; sevginin,
korkunun ve özgürlüğün sınırlarını zorladığı bir arayış öyküsü.
Ne öğrendiği yasaklar ne de peşindeki gölgeler onu durdurabiliyor…
Belki de sadece onun sessizliğini duyabileceksiniz.

​Bu yolculukta her adım yeni bir keşif ve belki de hepimizin içinde saklı kalan bir hikâye.”

Çağdaş sanat platformu Zarastro Art, ünlü fotoğraf sanatçısı Katerina Belkina’nın “Benliğin Katmanları” sergisinin yanı sıra, sanatta yenilikçi yaklaşımların tanıtıldığı Yeni Sesler bölümünde Eilen Itzel Mena ve Sophie Smorczewski’nin seçkilerini ve Odak bölümünde ise Kostis Stafylakis’in “Chloroquine Juggalo Yolda” başlıklı video performansını sanatseverlerle buluşturuyor.

Zarastro Art, “Benliğin Katmanları” başlıklı çevrim içi sergide, fotoğrafın gerçekçiliğiyle resimsel dokuları harmanlayarak gerçeküstü sahneler yaratan Katerina Belkina’nın pratiğini inceliyor. “Ben kimim? Toplumu nasıl değiştirebilirim? Doğaya ne verebilirim?” sorularına yanıt arayan Katerina Belkina, evrensel kimlik ve aidiyet kodlarını deşifre ederek çevremizle kurduğumuz bağlantılara daha derinlemesine bakmamızı amaçlıyor. Belkina, nesilden nesile aktarılan sosyal yapıların etkisiyle şekillenmiş kalıpların aksine, kimliğin akışkanlığını ve insanlığın karmaşıklığını yansıtmaya çalışan eserleriyle kimlik ve toplum üzerine düşünme biçimimizi dönüştürmeye odaklanıyor.

Yeni Sesler bölümünde, Bronx kökenli, Londra’da yaşayan ve üreten, Afro-Dominik Amerikalı sanatçı Eilen Itzel Mena’nın seçkisi yer alıyor. Mena, ağır temaları ve travmaları doğal motiflerle çocuksu bir estetikle ifade ederek geleneksel temsillere taze bir bakış açısı sunuyor. Parlak renkler, canlı hatlar ve soyut formları bir araya getirerek “sembollerin derin duygusal yankılarını ortaya çıkaran görsel bir dil yaratan” sanatçı, gerçeği yeniden hayal etmemizi ve evrenle olan etkileşimlerimizi derinleştirmemizi arzuluyor. Aynı bölümdeki yeni isimlerden bir diğeri ise İngiliz ressam Sophie Smorczewski. Ormanda izole bir evde büyümüş olan sanatçı, resim pratiğinde doğanın neşeli canlılığından ve kırılgan güzelliğinden ilham alıyor. “Sanatımla doğanın sürekli evrilen ritmini yansıtmaya çabalıyorum” diyen sanatçı, soyut peyzaj resimlerinde sis, yağmur ve çiçeklenme gibi unsurları kullanarak enerjik çizgiler ve dokulu renklerle soyut işaretlemeleri kaynaştırıyor.

Platformun çarpıcı tek bir eserle izleyiciye, hikâyesini ayrıntılı biçimde tanıttığı yeni bölümü Odak’ta ise Yunan sanatçı Kostis Stafylakis’in “Chloroquine Juggalo Yolda” başlıklı video performansı yer alıyor. Amerika’daki Insane Clown Posse (ICP) isimli hip-hop ikilisinin hayranları olan juggalo’ların yaşam tarzlarını, moda tercihlerini ve argolarını inceleyen Stafylakis, bundan esinlenerek bir performans tasarladı. “Juggalo kültüründe, canavarsı ve korkutucu olan sadece estetik değil, kültürel deneyim ve ifadenin ayrılmaz bir parçasıdır” diyen sanatçı, juggalo kültüründen yola çıkarak “Chloroquine Juggalo Yolda” başlıklı video performansını oluşturdu.

Zarastro Art hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Künye:
1. Katerina Belkina, Auspice (2019)
2. Katerina Belkina, The Spell (2020)
3. Eilen Itzel Mena - Feeling Green (2023)
4. Sophie Smorczewski, Flyaways (2023)
​5. Kostis Stafylakis - Chloroquine Juggalo on the Loose (2021)

OMM- Odunpazarı Modern Müze’nin İş Portföy desteğiyle sanat ve tasarım alanında portfolyo hazırlamak ve kariyerlerini ileriye taşımak isteyen genç sanatçılar için gerçekleştirdiği OMM Portfolyo Günleri aralık ayında da devam ediyor.

OMM- Odunpazarı Modern Müze’de alanında uzman konuşmacılarla gerçekleştirilen seminerler ve buluşmalar; katılımcılara portfolyo hazırlama süreçlerini detaylı bir şekilde öğrenme, sanat dünyasında ilerlemek ve alanın önde gelen isimlerinden ilham verici kariyer hikâyeleri dinleme fırsatı sunuyor.

Bu ay OMM Portfolyo Günleri konuşmacıları arasında Anlam Arslanoğlu de Coster, Amir Jamshidi, Av. Akın Ekici, Bora Gürarda, Burak Mert Çiloğlugil, Buşra Tunç, Daryo Beskinazi, Halil Altındere, Mustafa Boğa, Oğuz Karakütük ve Ömer Durmaz yer alıyor. Katılımcılar portfolyo ve başvuru hazırlama, eser sunumu, küratöryel pratikler, sanat ve hukuk, sanatçı hakları gibi önemli temaların ele alınacağı OMM Portfolyo Günleri’nde aynı zamanda sanatçılar için görünürlük kazanma, sanatçılar ve galericiler arasındaki ilişki dinamikleri gibi konularda da rehberlik alma imkânı bulacak.

OMM Portfolyo Günleri’ne katılmak için egitim@omm.art adresine e-posta göndererek ya da  0222 221 27 37 no’lu numarayı arayarak ücretsiz olarak kayıt yaptırabilirsiniz. Programın detaylarına ise buradan ulaşabilirsiniz.

OMM Portfolyo Günleri’nde Aralık Ayı Programı:

Mustafa Boğa
14 Aralık 2024 Cumartesi günü 12.00 - 13.00
“Çevrimiçi Sohbetler: Sanat Pratiği ve Yurtdışı Deneyimi”
Sanatçı Mustafa Boğa OMM’da. Çalışmalarına Londra’da devam etmekte olan ve eserlerinde sıklıkla yetiştiği topraklara ait ritüelleri konu edinen sanatçı, çevrimiçi gerçekleşecek buluşmasında; hem duygusal hem kültürel olarak hikâyeleştirdiği konularını ve yurt dışında yaşama deneyimini katılımcılarla paylaşacak.”

Anlam Arslanoğlu de Coster
14 Aralık 2024 Cumartesi günü 13.10 - 14.10
“Çevrimiçi Sohbetler: Küratöryel Pratik ve Sanatçı İlişkisi”
Anlam Arslanoğlu de Coster OMM’da. Arslanoğlu çevrimiçi gerçekleşecek buluşmasında; günümüz sanat dünyasında küratörlüğün rolünden bahsederken küratör sanatçı ilişkileri, galeri işbirlikleri, sergi hazırlık süreçleri ve eserlerin izleyici ile etkileşimleri hakkında bilgi verecek.

Daryo Beskinazi
15 Aralık 2024 Pazar günü 12.00 - 13.00
“Değişen Sanat Ortamı ve Galericilik”
x-ist’in kurucusu Daryo Beskinazi, OMM’daki buluşmasında; günümüz sanat dünyasında yaşanan dönüşümleri ve bu değişimlerin galericilik üzerindeki etkilerini ele alarak sanatçılar ve galericiler arasındaki dinamiklerin nasıl evrildiği ile ilgili bilgi verecek.

Bora Gürarda
15 Aralık 2024 Pazar günü 13.30 - 14.30
“İMALAT-HANE ile Merkezin Dışında Projeler”
İMALAT-HANE kurucu direktörü Bora Gürarda, OMM’da gerçekleşecek buluşmasında; İMALAT-HANE’nin sanat üretimi ve sunumu için nasıl bir platform görevi gördüğü hakkında bilgi verecek. Seminer, sanat kurumlarının çevresiyle yarattığı ilişkisel zeminleri sorgularken sanat alanının değerlendirme sistemlerini ve alışkanlıklarını irdeleyecek. Bir sanat mekânının kendi "habitus"unu işaret edebilmesinin yollarını arayacağımız bu seminerde imalat-hane'nin kuruluşundan itibaren geçen üç yıl boyunca deneyimlenen pratik örnekleri de inceleyeceğiz.

Burak Mert Çiloğlugil
15 Aralık 2024 Pazar günü 15.00 - 16.00
“Gate 27 Misafir Sanatçı Programı”
Gate27’nin direktörü Burak Mert Çiloğlugil, OMM’daki buluşmasında; farklı pratiklerin araştırma ve üretim süreçlerini destekledikleri, birlikte disiplinler arası etkileşime de zemin hazırladıkları misafir sanatçı programından bahsedecek.

Av. Akın Ekici
15 Aralık 2024 Pazar günü 16.30 - 17.30
“Sanatçı Hakları”
​Ressam, Av. Akın Ekici OMM’daki buluşmasında; sanatçı hakları ve internet ortamında sanatçı haklarının nasıl korunduğuna dair detaylardan bahsedecek.