Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali (BIFED), 7-11 Ekim tarihleri arasında 13. kez gerçekleştirilecek. Festival 90 ülkeden gelen 600’ü aşkın başvuru arasından seçilen 44 filmi ücretsiz olarak izleyiciyle buluşturacak.

Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali bu yıl çevresel kayıpları, bu kayıplara yol açan kararlarla birlikte ele alıyor. Program; kararları kimlerin aldığı, sonuçlarından kimlerin etkilendiği ve zararın sorumluluğunu kimlerin taşıdığı sorularının etrafında şekilleniyor. Su, toprak ve biyoçeşitliliğin yanı sıra emek, eşitsizlik, zorunlu göç, savaş ve yaşam alanlarının kaybı da festivalin ekoloji yaklaşımının parçasını oluşturuyor. Festivalin Halk Eğitim Merkezi ve Salhane’deki gösterimlerine yönetmen söyleşileri, atölyeler, buluşmalar ve bir sergi eşlik edecek.

Seçki dört bölümden oluşuyor. Uluslararası Yarışma’daki 10 film, Fethi Kayaalp Büyük Ödülü ve Madam Melpo Ödülü için yarışıyor. Öğrenci filmlerine ayrılan Gaia Öğrenci Yarışması’nda 7, farklı coğrafyalardan insan ve doğa hikâyelerini bir araya getiren Panorama’da 15 film var. Özel Gösterim’deki 12 film arasında Brezilya’nın yerli seslerine ayrılan seçki, Hindistan’daki ALT-EFF (All Living Things Environmental Film Festival) iş birliğiyle ekolojik belgeseller ve Sicilya’daki SiciliAmbiente ile ada iş birliği kapsamında filmler yer alıyor.

​13. BIFED hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi’nin Flora Araştırmaları Derneği’nin Bitki Ressamları Komitesi (BİRET) iş birliğiyle düzenlediği “BOTANICA: Anadolu’nun Bitkileri” sergisi 10 Ocak 2027 tarihine kadar sanatseverlerle buluşuyor.

Bilimsel botanik illüstrasyon alanındaki üretimleri bir araya getiren bu özel sergi, Anadolu’nun zengin bitki çeşitliliğini sanat ve bilimin ortak diliyle izleyiciye sunuyor. “BOTANICA: Anadolu’nun Bitkileri” sergisi, bitkileri yalnızca bilimsel araştırmanın konusu olarak değil; kültürün, gündelik yaşamın ve sanatın ortak hafızasını şekillendiren canlı varlıklar olarak ele alıyor. Sergi, Türkiye’nin farklı coğrafyalarında yayılış gösteren bitkilerin illüstrasyonları ile izleyiciyi gözlem, belgeleme ve estetik ifade arasındaki ilişkiler üzerinden düşünmeye davet ediyor. Bir bitkiyi doğru biçimde çizebilmenin ardındaki dikkatli gözlem, karşılaştırma ve bilimsel araştırma süreçleri, eserlerle birlikte görünür hâle geliyor.

Sergi, çizimlerin yanı sıra herbaryum örnekleri, tarihsel belgeler, nadir eserler gibi muhtelif kaynakları içeriyor. Geçmişten günümüze bitki bilimi ve ressamlığıyla uğraşanların çalışmalarını bir araya getirerek, botanik illüstrasyonların bilimsel bilgi üretimi ve birikimindeki rolünü de ortaya koyuyor.

​Sergide, Türkiye’den botanik illüstrasyon alanında üretim yapan 40 sanatçının 71 eseri yer alıyor. Farklı illüstrasyon teknikleriyle üretilen çalışmalar; bitkilerin yaprak, çiçek, meyve ve tohum gibi ayırt edici özelliklerini bilimsel doğrulukla aktarırken, doğayı güçlü bir görsel anlatıya dönüştürüyor.

Lyliane Adra’nın anlatımının Selçuk Demirel’in çizimleriyle buluştuğu, hayvanların, insanların ve doğanın birbirine görünmez bağlarla tutunduğu sekiz hikâyeden oluşan İki Kanatlı, Dört Ayaklı, Dallı Budaklı, Yüzergezer Hikâyeler adlı kitap, Ömer Şentürk’ün çevirisiyle Tudem’den çıktı.

9 yaş ve üzeri okura yönelik kitap; savaşta önemli mesajlar taşıyan cesur bir posta güvercininden barınaktan sahiplenilen koca yürekli bir köpeğe, meraklı bir kediden doğduğu sulara dönen bir somona uzanan birbirinden farklı kahramanların izini sürüyor.

​Hikâyeler ilerledikçe kahramanların yolları kesişiyor ve finalde hepsi aynı meşe ağacının altında buluşuyor. Dostluk, sadakat, dayanışma ve doğayla uyum temalarını masalsı bir anlatımla işleyen kitap, farklı yaşamların aslında tek bir bütünün parçası olduğunu hatırlatıyor.

4. Sanat Dünyamız Günleri, 8-11 Ekim tarihleri arasında Yapı Kredi Kültür Sanat Loca’da düzenlenecek.

Sanat Dünyamız Günleri, bu yıl “Çatlak Koza” başlığıyla sergi, performans, atölye ve konuşmaları bir araya getiriyor. Program rutinlerin, tekrarların ve alışkanlıkların gündelik hayat içinde nasıl bir hareket alanı oluşturduğunu ve bu alanın günümüz insanını nasıl bir düzene taşıdığını sorguluyor.

“Çatlak Koza” başlığı her kozanın, yuvanın ve düzenin kırılmaya müsait yapısına, kozaların işe yaradığı ya da yaramadığı hâllere bakıyor. Program boyunca rutinlerin yararları ve yararsızlıkları, tekrarın gücü ve dayanıklı kasların inşası tartışmaya açılırken oyunlara, birlikte öğrenmeye ve bir arada olmanın pratik edilmesine odaklanılıyor. 4. Sanat Dünyamız Günleri, Burak Ata’nın “En Olağan Hislerimi Şeyleştirdiğimde Olanlar” başlıklı kişisel sergisiyle başlayacak.

​Program, Sanat Dünyamız dergisinin editörü Fisun Yalçınkaya ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Etkinlikler Yöneticisi Ahsen Erdoğan tarafından hazırladı. Etkinlik hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Künye:
1. Burak Ata, Naturmort, 2026, 70x60cm, tuval uzerine yagliboya
2. İris ergul,cansuyu,2026-2
3. Merve Morkoç, Ölçülebilir Asağılanma 

SAHA, Türkiye genelinde görsel sanatlar alanında çalışan bağımsız sanat inisiyatiflerinin program, sergi ve yayın projelerini desteklemek amacıyla kurduğu SAHA Sürdürülebilirlik Fonu için başvurular 18 Ekim’e kadar devam ediyor.

SAHA Sürdürülebilirlik Fonu’na önceki yıllarda başvurmuş ve destek almış inisiyatiflere de açık olan çağrı için başvurular 18 Ekim tarihine dek kabul edilirken sonuçların Kasım ayı sonunda açıklanması hedefleniyor. SAHA, her biri 200.000 TL’ye kadar yıllık fon sağlanması hedeflenen 10-12 bağımsız sanat inisiyatifinin birbirleriyle bağlantı geliştirmesine de katkıda bulunmayı amaçlıyor. 

Başvuru şartları:
-Türkiye içinde güncel görsel sanatlar alanında kâr amacı gütmeyen, ticari faaliyet göstermeyen, bağımsız ve kolektif bir yapı olması,
-Sergilerini veya ilgili programlarını yürüttüğü bir mekâna ya da sürekli bir çevrimiçi mecraya sahip olması,
-Güncel görsel sanatlar alanında 2026 yılı boyunca düzenli olarak halka açık ve ücretsiz etkinlik, sergi veya programlar sunması. 

Başvuru belgeleri: 
-İnisiyatifin başvuru amacını açıklayan niyet mektubu (300 kelime)
-İnisiyatif ve programları hakkında yayınlanmak üzere 2 görsel ve Türkçe-İngilizce bilgi (her biri 250-300 kelime) 
-2027 yılı için inisiyatifin planladığı program, takvim ve öngörülen yıllık bütçe, 
-Varsa geçmiş 2 yıllık programı hakkında bilgi ve 3 fotoğraf. 
-İletişim bilgileri, inisiyatifin veya inisiyatif temsilcisinin adresi, e-posta, cep telefonu, varsa web sitesi ve sosyal medya kanalları.

​SAHA Sürdürülebilirlik Fonu hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Tana French’in insanın kendini gerçekten ne kadar tanıyabileceğini sorguladığı, polisiye, gizem ve psikolojik gerilimi harmanladığı romanı Karaağaç, Aslıhan Kuzucan’ın çevirisiyle İthaki Yayınları’ndan çıktı.

The New York Times’a göre Karaağaç, 21. Yüzyılın en iyi gerilim romanlarından biri. French, Karaağaç’ta atmosfer yaratmadaki başarısını ve karakterlerinin iç dünyasını incelikle yansıtan kalemini bir kez daha sergiliyor. 

​“Toby, iyi giden bir ilişkisi ve sevdiği bir işi olan, hayatı yolundaymış gibi görünen biridir. Ta ki her şeyi değiştirecek bir saldırıya uğrayana kadar. Bu olayın etkisinden kurtulmaya çalışırken ailesinin kuşaklar boyunca yaşadığı Sarmaşık Ev’e döner. Ancak bahçedeki karaağacın gövdesinde bulunan bir şey, Toby’yi çok uzaklarda kalmış anılarla yüzleşmek zorunda bırakır.”

Moni Salim Özgilik’in yeni enstalasyonu “Adrift/Askıda”, 19 Ekim’e kadar Belm’art Space Ankara’da sanatseverlerle buluşuyor.

“Adrift/Askıda” yerleştirmesi, belli ki tanıdık bir dünyadan atılmış ama sürüklenerek, sarılarak, tutunarak askıda kalmayı başarmış ucube ve mutlu yaratıkların hayat verdiği renkli bir öte dünya deneyimini hayal ediyor. Sanatçının 90’lı yıllardan bugüne süregelen sarmalama pratiğiyle yeni biçimlere bürünen gündelik eşyalar, buluntu nesneler, manken başları, maske ve paletler, pıynar ve zeytin dalları, kumaş şeritlerle birleşerek her şeyin biraz yanlış yerde durduğu, yarı karanlık bir ekosistemi çağrıştırıyor.

​İşi oluşturan ve işin oluşturduğu hikâyeler, kimlikler, hafıza ve zaman sarılarak ve çözülerek kendi kurallarını yazan, tekinsiz bir dünyaya evriliyor. İzleyiciyi sınırların belirsizleştiği bu deneyimin bir parçası olmaya davet ederek mekânı dönüştürmeye, ışık, kıpırtı ve gölge hareketlenmeleri ile yeni boşluklar oluşturmaya ve derinlerdeki kendi sessizliğini deneyimlemeye çağırıyor.

Küçük Şeylerin Tanrısı, Mutlak Mutluluk Bakanlığı ve daha birçok eseri Türkçede de okurla buluşan Arundhati Roy’un yetişme dönemini ve annesi Mary’yle zorlu ilişkisini anlattığı anı kitabı Sığınağım ve Fırtınam, Lâle Akalın’ın çevirisiyle Yapı Kredi Yayınları’ndan çıktı.

Arundhati Roy on sekiz yaşında evden kaçıp o günden beri uzak durduğu annesinin ölüm haberini aldığında derinden sarsılır. Acısının etkisiyle annesini ve ikisinin zorlu ilişkisini anlatan bu anı kitabını kaleme alır. Zira kendisinin dünyaca tanınan bir yazar ve gözü pek bir aktivist olmasının ardında vizyoner bir eğitimci olan annesinin hikâyesi, ona öğrettikleri ve hiç kuşkusuz ona yaşattıkları vardır…

​“Ben onun yasını belki de annesinin vefatına kederlenen bir evlattan daha çok en büyüleyici konusunu kaybetmiş bir yazar olarak tutuyorum. Annem, gangsterim, bu sayfalarda yaşayacak. O benim sığınağım ve fırtınamdı.”

Kadıköy Belediyesi Sinematek/Sinema Evi’nin Kurukahveci Mehmet Efendi sponsorluğunda restore ettirdiği dördüncü film, Lütfi Ö. Akad’ın yönettiği 1959 yapımı Yalnızlar Rıhtımı oldu.

Öyküsünü şair Attilâ İlhan’ın Ali Kaptanoğlu müstearıyla kaleme aldığı, başrollerini Sadri Alışık ve Çolpan İlhan’ın paylaştığı Yalnızlar Rıhtımı, yönetmen Lütfi Ö. Akad’ın filmografisinde özel bir yere sahip ve birbirinden değerli isimleri buluşturuyor. Attilâ İlhan’ın Fransız şiirsel gerçekçiliğinden esinlenerek yazdığı öykü, iki yalnız insanın birbirine tutunmasını anlatıyor. Oyuncu kadrosunda ayrıca dönemin üretken oyuncuları Melahat İçli, Sadettin Erbil, Osman Alyanak, Ahmet Tarık Tekçe ve usta karakter oyuncusu Turgut Özatay yer alıyor. Filmin tüm o melankolik ve kasvetli liman atmosferine eşlik eden müziklerinin düzenlemesi Hulki Saner’e ait. Ayrıca Yalnızlar Rıhtımı filmi için Necdet Koyutürk tarafından bestelenen, Yasemin Esmergül’ün seslendirdiği aynı adlı parça 1950’li ve 60’lı yılların nostaljik Türkçe tango kültürünün zamansız bir eser.

Sinematek/Sinema Evi, Yalnızlar Rıhtımı filminin üç gösterimi yanı sıra hem Lütfi Ö. Akad’ı anmak hem de eserlerine bu yeniden bakışı derinleştirmek amacıyla en önemli filmlerinden oluşan bir seçkiyi de sonbahar programında seyirciyle buluşturuyor. Göç Üçlemesi olan Gelin (1973), Düğün (1973) ve Diyet (1974) ile Hudutların Kanunu (1966) ve Vesikalı Yarim (1968) filmleri Bir Usta: Lütfi Ö. Akad programı kapsamında Ekim 2026-Ocak 2027 tarihleri arasında gösterilecek.

Türkiye’nin sinema mirasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla Kurukahveci Mehmet Efendi sponsorluğunda Sinematek/Sinema Evi tarafından yürütülen restorasyon projesiyle bugüne kadar Hakkâri’de Bir Mevsim (1983), Aysel, Bataklı Damın Kızı (1935) ve Drakula İstanbul’da (1953) filmleri restore edilerek izleyicilerle buluşturuldu. Restorasyon sürecinden geçen Yalnızlar Rıhtımı filminin 35mm pozitif kopyası hak sahibi Beşiktaş Kültür Merkezi’nin (BKM) girişimiyle TRT arşivinden taranmış olarak teslim alındı. Filmin dijital restorasyonu Atlas Post Production’da gerçekleştirildi. Mimar Sinan Üniversitesi Prof. Sami Şekeroğlu Araştırma ve Uygulama Merkezi de her zamanki gibi sürece katkı ve desteklerini sundu.

Yalnızlar Rıhtımı filminin restorasyon galası, UNESCO tarafından Dünya Görsel İşitsel Miras Günü olarak ilan edilen ve dünya arşivlerinin eş zamanlı etkinliklerle kutladığı 27 Ekim’de yapılacak. Uluslararası Film Arşivleri Federasyonu’nun (FIAF) ortak üyesi olan Sinematek/Sinema Evi, Yalnızlar Rıhtımı filmini dünya film mirasına yeniden kazandırırken bugünü bu vesileyle tüm dünya arşivleriyle beraber kutluyor.

“Dönemin en büyük yapım şirketi olan İpek Film, senaryonun yazımı için şöhretinin doruğunda bir edebiyatçı olan Attilâ İlhan’la anlaşır. İlhan, filmin öyküsünün Sisler Bulvarı ve Yağmur Kaçağı kitaplarındaki şiirlerine dayandığını belirtse de eleştirmenler filmin Fransız şiirsel gerçekçiliğiyle, özellikle Marcel Carné’nin Sisler Rıhtımı (Quai des Brumes, 1938) filmiyle benzerliklerine dikkat çekmiştir. Üstelik bu film de başka bir şairin, Jacques Prévert’in kaleminden çıkmıştır. Sahiden de Yeşilçam’da şiirsellikle ilişkilendirilen ilk filmlerden biri olan Yalnızlar Rıhtımı’nda söz konusu sinema akımının pek çok öğesi görülür: umutsuz karakterler, imkânsız aşklar, liman sahneleri, loş viraneler, ıslak kaldırımlar ve puslu atmosfer. Akad öyküyü çok sevmekle birlikte yerli sinema seyircisinin yabancı unsurları yadırgayacağını tahmin ettiğinden öyküyü yerlileştirerek senaryoyu baştan yazar.

​Tüm film restorasyonları sonrası olduğu gibi bu restorasyonun da sinemaseverlere, eleştirmenlere ve akademisyenlere Akad’ın auteur niteliğini ve estetik arayışını yeniden değerlendirme fırsatı sunacağını umuyoruz.”

Tansu Köse’nin “Gölgesi Kalır” ilk kişisel sergisi 17 Ekim’e kadar KAIROS’ta sanatseverlerle buluşuyor.

​Köse’nin resimlerinde gündelik nesneler; geçmişin, kaybın ve aidiyetin izlerini taşıyor. Görünür alandan çekilen bedenin ağırlığı, alışkanlıkları ve mekânla kurduğu bağ, nesnelerin sessiz varlığında hissedilmeyi sürdürüyor. Georges Perec’in sıradan olana yeniden bakma çağrısıyla yakınlık kuran sergi, gündelik hayatın tekrarlarına, kesintilerine ve geride bıraktığı izlere odaklanıyor. Sergi, yokluğun nesneler ve mekânlar içinde kazandığı biçimlere bakmaya; kalanın sessizliğinde kaybolanı sezmeye davet ediyor.