Michael Rakowitz’in İstanbul’daki İlk Kişisel Sergisi Pi Artworks İstanbul’da

Chicago’da yaşayan ve çalışan ödüllü sanatçı Michael Rakowitz, İstanbul’daki ilk kişisel sergisi “Görünmez düşman var olmamalı” ile 25 Aralık tarihine kadar Pi Artworks İstanbul’da sanatseverlerle buluşuyor.

Michael Rakowitz’in 2007’de başlayan ve süregelen bir seriden oluşturduğu “Görünmez düşman var olmamalı” isimli yapıtı, 2000’lerin başındaki Irak Savaşı süresince ve sonrasında yaşanan kültürel yağmaya bağlı olarak, Irak Ulusal Müzesi’nden alınan sayısı toplamda 7000’i aşan, yok edilmiş ve kaybolmuş tarihi eseri yeniden yaratmayı hedefliyor. Eski Mezopotamya’dan günümüze ulaşmış Asur sarayının yer aldığı Kalhu’daki rölyef panellerin 2015 yılında IŞİD tarafından yok edilmesi dünya çapında şoka yol açarken, yerel halka da derin bir keder yaşatmıştı. Rakowitz, bu seriyi Kalhu’nun (Nimrud) rölyef panellerinin oda oda “yeniden ortaya çıkışını” içerecek şekilde genişletirken günümüzde Batı’nın saygın ama sömürgeci kurumlarında bulunan yağmalanmış rölyefleri dahil etmeyerek bu boşluklarının anlamının ağırlığına odaklanıyor. Rakowitz, atölyesiyle beraber Irak Ulusal Müzesi’nden sonsuza kadar kaybolmuş nesnelerin 900’ünü yeniden dünyaya getirirken, Kalhu/Nimrud’dan 7 odayı yeniden canlandırıyor ve bunlar Oda N, G, Z, H ve F ve S odalarından bölümler oluyor. Pi Artworks İstanbul’da Rakowitz’in Nimrud’dan Oda C, Bölüm 1 yapıtı yer alıyor.

Pi Artworks’te, 2015’te IŞİD yok etmeden önce, Nimrud sarayındaki ‘Oda C’den günümüze ulaşmış rölyeflerin yeniden ortaya çıkışı sergileniyor. Yeniden yarattığı tüm odalarda olduğu gibi Rakowitz bize yıkımdan önceki gün Irak halkının günümüzde Irak'ta Numaniyah’ta, kendi tarihlerinden neler görebileceğine dair yeni bir hayal gösteriyor. Buna, Rakowitz'in künyelerle işaretlediği boşlukları dahil etmesiyle birlikte tamamı eksik rölyef paneller, kesik başlar ya da parçalar ile projesinde yeniden yarattığı rölyeflerdeki siyah alanları kullanımına yansıyor. Panellerde siyah ile doldurulmuş alanlar ve boş kısımlar, sömürgeci güçlerin verdiği tahribatı ve gizlice el konmuş eksik ve kayıp tarihi gösterirken, panellerin yeniden ortaya çıkışı IŞİD yüzünden kaybolup gidenlere işaret ediyor.

“Rakowitz mülksüzler, silinmişler ve yerinden edilmişlerin sanatçısıdır. Bundan sadece eserin içeriğinde değil, aynı zamanda maddeselliğinde de bahsetmektedir. Rakowitz tarihi eserleri ve panelleri orijinal renkli hallerine yakın bir forma getirmek için, Orta Doğu’dan ürün ambalajları ve Arapça-İngilizce gazetelerle bir tür papier-mache tekniği kullanmaktadır. Bu, yalnızca onun önceki ve belirleyici serilerine gönderme yapmakla kalmaz, aynı zamanda tam da bu serinin doğuşuna değinmektedir. Bölgenin zenginliklerinin ve tarihinin Batı tarafından tüketilmesi fikri, eş zamanlı olarak halkının değeri ve kimliğinin, onları ‘saranların’, bağlamlarının bir kenara itilmesiyle birleşmiştir. Rakowitz, bu tarihi eserleri etiketler ve kağıtlar aracılığıyla gururla kimlikle donatmaktadır. Eserler, kelimenin tam anlamıyla nereden geldiklerini anons eden etiketler taşımaktadır. Mülksüzleştirme onlara nüfuz edemez. Ayrıca, Rakowitz’in çalışmalarının çoğunda olduğu gibi anlam ve etki çok katmanlıdır; bu çalışmaların politik adaletin yanı sıra, çevresel adalet ve hem metaforik açıdan hem de kelimenin tam anlamıyla kültürel adalet konularıyla ilişkileri de gözden kaçırılmamalıdır.”

Michael Rakowitz’in "Görünmez düşman var olmamalı (Bölüm I, Oda C, Nimrud Kuzeybatı Sarayı)" başlıklı kişisel sergisi 25 Aralık 2021’e kadar Pi Artworks İstanbul’un 50 Mumhane Cad. Karaköy’de yer alan mekânında ziyaret edilebilir.​

Künyeler:

The invisible enemy should not exist
(Room C, Northwest Palace of Nimrud, Panel C-b-1) 2021

Paper Object
Cardboard, food packing, and newspapers, glue, museum labels 3 x 1.4 cm

Paper Object
Cardboard, food packing, and newspapers, glue, museum labels
​H: 31 cm