Agnes Denes’in Yaşayan Piramit’i Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nde

Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (SSM), yaşayan en önemli ekofeminist sanatçılardan biri olan Agnes Denes’in Yaşayan Piramit başlıklı mekâna özgü eserini 3 Eylül 2022 - 29 Ocak 2023 tarihleri arasında sanatseverlerle buluşturuyor.

Agnes Denes’in mekâna özgü eseri Yaşayan Piramit, Sabancı Holding’in ana sponsorluğunda, Çimsa’nın iletişim sponsorluğunda SSM’nin bahçesinde sergilenecek. Agnes Denes’in sanatsal pratiği estetik ve sosyo-politik fikirlerle olan ilişkisi açısından özgündür. Denes, sanatıyla ilham vermek ve insanları eyleme teşvik etmenin yanı sıra “toplumsal kaygılara dikkat” çağrısında bulunmayı ve duyarlı, sanatsal niyetinden ödün vermeyen hem nazik hem de güçlü olmayı başaran sanat pratiğiyle yaşamın her kesiminden insanları dahil etmeyi amaçlıyor. Dünyanın çevre kirliği ve iklim değişikliği gibi temel sorunlarına karşı olan duyarlılığı, sanatçının tüm eser ve eylemlerine görülüyor. Bu nedenle sanatçı son kırk yılın büyük bir kısmını ekolojik ve felsefi fikirlerini her coğrafyada topluluklara sunarak geçirdi. Denes, insanlığın geleceğine dair neredeyse kehanet niteliğindeki vizyonunu yüzeye çıkarmak için çalıştığı fikirleri, biçimleri ve süreçleri sürekli olarak genişletiyor. Ortaya çıkardığı bu vizyon, gerçekliğimizi cesur bir biçimde değerlendiriyor; fakat aynı zamanda geleceğe umutla bakmaya devam ediyor. 

İlk olarak 2015 yılında New York’taki Socrates Heykel Parkı’nda ve ardından 2017’de documenta 14 kapsamında Kassel’deki Nordstadtpark’ta inşa edilen, mekâna özgü bir eser olan Yaşayan Piramit, doğal yaşam döngüsüne sahip bir heykel olarak da değerlendirilebilir. Dört ton toprakla doldurulmuş ahşap basamaklı teraslardan oluşan piramit, gökyüzüne uzanan dokuz metrelik bir kavis çiziyor. Piramidin teraslarında, her bir cephesine düşen güneş ve gölge miktarına göre belirlenerek İstanbul’un kent florası içinden sanatçının seçtiği, yaklaşık altı yüz türde iki bin adet bitki ve çiçek yer alıyor. Piramit bahçede sergilendiği süre boyunca evrim geçirecek; bitkiler filizlenecek, çiçek açacak, bazıları tohuma kaçacak, bazıları ölecek. 

Doğanın insan uygarlığının en ikonik biçimlerinden biri olan piramit ile etkileşime girerken geçirdiği organik gelişimi gözler önüne sermeyi amaçlayan Denes, “Piramitler matematiğe dayalıdır ve böylece bir tür kusursuzluğa erişirler, fakat aynı zamanda temsil ettikleri ve görselleştirdikleri tüm kusurları da içerirler” diyerek, insan-doğa etkileşimini neden yaşayan bir piramit ile anlatmak istediğini anlatıyor. Yaklaşık yarım yüzyıldır piramit formunu desenden heykele farklı mecralarda bir metafor olarak kullanan sanatçı, bu form aracılığıyla düşünsel kavrayışımızdaki toplumsal hiyerarşileri de sorguluyor. 

Ayrıca SSM Öğrenme Programları, 1 Ekim 2022 - 29 Ocak 2023 tarihleri arasında farklı yaş gruplarından çocuklara çevre ve ekoloji odaklı atölyeler gerçekleştirecek.

Çocuk Atölyeleri:
1 Ekim Cumartesi 11.00 - 12.00  / Piramit Yükselirken
2 Ekim Pazar 13.00 - 14.00  / Doğa Dostu Piramitler
8 Ekim Cumartesi 11.00 - 12.00  / Saksıdaki Bitkiler
9 Ekim Pazar 11.00 - 12.00  / İstanbul’un Çiçekleri
9 Ekim Pazar 13.00 - 14.00  / Latte Eve Gidiyor
15 Ekim Cumartesi 11.00 - 12.00  / Minik Tohum
16 Ekim Pazar 13.00 - 14.00 / Bahçede Kim Var?
16 Ekim Pazar 15.00 - 16.00 / Doğaya Davet
16 Ekim Pazar 11.00 - 12.00  / Pusetli Aileler: Müzede Doku Avı - Agnes Denes
21 Ekim Cuma 11.00 - 12.00  / Pusetli Aileler: Müzede Doku Avı -  Agnes Denes
22 Ekim Cumartesi 11.00 - 13.00  / Sıfır Atık
​23 Ekim Pazar 11.00 - 13.00  / Sıfır Atık

Künye:
1-2. Yaşayan Piramit, 2015/2022 Çiçekli ve çiçeksiz bitkiler, toprak, ahşap
​3. Manifesto, 1969-2022 Mermer Agnes Denes (1931-) Leslie Tonkonow Artworks + Projects izniyle