Gerçeküstücülüğün Dehlizlerinde: “Dali'nin Dehası”

Asuman Portakal'ın sürrealist sanatçı Salvador Dali'nin sıra dışı yaşamından ve yirminci yüzyıl resim sanatına yön veren yapıtlarından izler taşıyan öyküler kaleme aldığı kitabı Dali'nin Dehası, Tudem Yayınları’ndan çıktı.

Dali'nin Dehası, 1500’den fazla eser veren sanatçının esin kaynakları ve yaratım süreci hakkında ilginç bilgiler paylaşıyor. Lorca, Breton, Freud, Picasso gibi kendi alanında öncü isimleri öykülerine konuk eden yazar, geçtiğimiz yüzyılın toplumsal, bilimsel, kültürel ve siyasi atmosferinin renkli bir panoramasını da çiziyor.

Asuman Portakal, Dali'nin çizdiği beş farklı tablosundan ve Florida'daki Dali Müzesi tarafından hazırlanan Deepfake video enstalasyonundan esinlenerek kaleme aldığı bu öykülerinde, gerçeği bükerek kendi efsanesini yaratmış bir dehanın deliliğe kafa tutuşuna tanıklık ettiriyor. Fırçasıyla gördüklerinin âdeta fotoğrafını çeken Dali'nin kâh tuvaline konan bir at sineği kâh özel tasarladığı şövalesi dile geliyor. Biricik eşi Gala ilham perisi olarak çıkıyor karşımıza. Sanatçı çocukluğu ile karşılıklı sohbet ederken, “görkemli bir uyku canavarı” beliriyor yanı başımızda. Hemen sonrasında Pasifik'in derinlerinde yüzen Azulina Dalgıçları tarafından Bikini Atolü’ndeki atom bombası denemelerine karşı yükselen protest bayrağını görüyoruz. Bilinçaltının ve rüyaların coşkun denizinde batıp çıkarken, büyük ustanın sıra dışı biçimde aramıza geri dönüşüne şaşırıyoruz. Dehasının ''antenleri'' saydığı bıyıklarıyla karşımızda duran Salvador Dali hologramı, tüm heybetiyle ölümsüzlüğünü yeniden ilan etmek için sabırsızlanıyor...