Annie Ernaux’nun “Utanç” Duygusuna Dair

Annie Ernaux’nun bir çocukluk travmasından hareketle utanç duygusunun nasıl doğduğunu, nasıl sürdüğünü ve insanın dünyayla ilişkisini nasıl değiştirdiğini irdelediği kitabı Utanç, Siren İdemen’in çevirisiyle Can Yayınları’ndan çıktı.

Utanç; yazarın mahrem olanı toplumsal olanın diliyle okumaya başladığı, yazarlığının çekirdeğini oluşturan en temel metinlerinden biri olarak tanımlanıyor. Ernaux, bir duygunun kökenini salt insanın içinde değil, onu biçimlendiren toplumsal dünyada arıyor.

5 Haziran 1952. On iki yaşındaki Annie, bir pazar günü babasının annesini öldürmeye kalkışmasına tanık olur. Annie Ernaux yıllar sonra bu olaya dönüp o günün tüm bileşenlerini, taşra Fransa’sının sınıfsal hiyerarşilerini, Katolik ahlakını, aile içi sessizlikleri, gündelik davranış kurallarını ve insanın kendine bakışını biçimlendiren görünmez kodları yeniden kurar.

“Utancın en kötü yanı, onu hisseden tek kişinin kendin olduğunu sanmaktır.”