Uluslararası Sanat Dünyasında Öne Çıkanlar

Küresel sanat dünyasında bugünlerde önemli haberler konuşuluyor. Brüksel’de Kanal-Centre Pompidou’nun açılış hazırlıkları Avrupa’nın kültür haritasına yeni bir rota eklerken, ABD’de Clark Art Institute 70 yıllık tarihinde ilk kez bir kadını direktörlüğe getirerek önemli bir atama gerçekleştirdi. Smithsonian’a bağlı Ulusal Asya Sanatı Müzesi, Tamil Nadu’daki tapınaklardan yasa dışı çıkarıldığı belirlenen üç bronz heykeli Hindistan’a iade etme kararı aldı. İspanya’da yüzlerce galeri ise sanata uygulanan yüksek vergi oranlarını protesto etmek için faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. Art Basel Qatar, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Güney Asya’yı kapsayan MENASA bölgesinde ilk kez düzenlenerek 5-7 Şubat tarihleri arasında Msheireb Downtown Doha’da izleyici karşısına çıktı. Bu gelişmeler, sanatın yalnızca estetik değil, aynı zamanda ekonomik ve politik bir alan olduğunu da gözler önüne seriyor.

Hazırlayan: Ilgın Atay

Smithsonian, Üç Bronz Heykeli Hindistan’a İade Ediyor

Smithsonian’a bağlı Ulusal Asya Sanatı Müzesi, kapsamlı bir köken araştırması sonucunda üç bronz heykelin Hindistan’daki tapınaklardan yasa dışı yollarla çıkarıldığını tespit etti ve bu nedenle eserleri Hindistan hükümetine iade etme kararı aldı. İade edilecek eserler, Chola ve Vijayanagar dönemlerine ait olan Shiva Nataraja, Somaskanda ve Aziz Sundarar ile Paravai heykelleri. Araştırmalar, bu bronzların 1950’li yıllarda Tamil Nadu’daki tapınaklarda fotoğraflandığını ve daha sonra yasa dışı şekilde ülkeden çıkarıldığını ortaya koydu. Hindistan Arkeoloji Araştırma Kurumu da bu bulguları doğrulayarak iade sürecinin önünü açtı.

​Hindistan Hükümeti, bu üç eserden biri olan Shiva Nataraja heykelinin uzun süreli emanet olarak müzede kalmasını kabul etti. Böylece müze, eserin yalnızca sanatsal değerini değil, aynı zamanda kökeni, kaçırılışı ve iadesine uzanan hikâyesini de ziyaretçilere anlatabilecek. Müze yönetimi, bu kararın kültürel mirasa saygı ve koleksiyonlarda şeffaflık anlayışının bir parçası olduğunu vurguladı. İade süreci, müze uzmanları, uluslararası arşivler ve Hindistan makamları arasındaki iş birliği sayesinde hayata geçiriliyor. Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz.

Avrupa’da Yeni Bir Sanat Merkezi: “Kanal-Centre Pompidou”

Brüksel’de, 230 milyon avroya mal olan Kanal-Centre Pompidou adlı yeni modern ve çağdaş sanat müzesi, 28 Kasım 2026’da açılmaya hazırlanıyor. Yeniden dönüştürülmüş eski bir Citroën fabrikası binasında 40.000 m²’lik devasa bir alanı kapsayan bu kültür merkezi, beş katlı galeri alanlarının yanı sıra mimarlık programı, performans ve ses eserleri, atölyeler, ayrıca bir çatı restoranı ve bar gibi mekânları da kapsıyor. Açılışta on farklı sergi yer alacak; Paris’teki Centre Pompidou’nun koleksiyonundan seçilen 350’den fazla eser de merkezi sergide gösterilecek. Bu yeni kurum, Brüksel’de modern ve çağdaş sanat için büyük bir eksikliği doldurmayı hedefliyor.

​Açılış programı kapsamında Nijeryalı sanatçı Otobong Nkanga’nın yeni eseri, yerel sanatçıların da yer aldığı performans ve ses işlerinden oluşan “No Show” adlı grup sergisi ve “An Infinite Woman” gibi tematik gösterimler yer alacak. Müzeye dönüştürülen bina, mimari mirasını korurken galeri, film ve performans alanları, kütüphane, oyun alanları ve ziyaretçilere açık topluluk mekânlarıyla geniş bir kültürel merkez olarak hizmet verecek. Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz.

Clark Art Institute’ın Yeni Direktörü Esther Bell Oldu

Massachusetts’te bulunan Clark Art Institute, gelecek sezon itibarıyla önemli bir liderlik değişikliğine giderek, kurumun yeni direktörünü Esther Bell olarak açıkladı. Buna göre, hâlihazırda Clark’ta yardımcı direktör ve baş küratör olarak görev yapan Esther Bell, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Hardymon Direktörü olarak görevi devralacak. Bu atama, 1955 yılında kurulan Clark Art Institute’ün tarihinde ilk kez bir kadının kurumun en üst yöneticisi olması açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor.

​Esther Bell, yeni görevinde 2016’dan bu yana Clark’ın direktörlüğünü yürüten Olivier Meslay’in yerini alacak. Bell, uzun süredir kurumun sergi programları, koleksiyon yönetimi ve akademik faaliyetlerinde aktif rol üstleniyor. Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, atamanın kapsamlı bir değerlendirme sürecinin ardından gerçekleştiği belirtilirken, Bell’in Clark’ın araştırma ve eğitim odaklı misyonunu geleceğe taşıyacak isim olduğu vurgulandı. Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz.

İspanyol Galericilerden Vergi Protestosu

İspanya’daki çağdaş sanat galerileri, ülkede sanat eserleri satışına uygulanan %21’lik Katma Değer Vergisi’ni (KDV) protesto etmek için 2-7 Şubat tarihleri arasında kapılarını kapatacak ve tüm faaliyetlerini durduracaklarını açıkladı. İspanya’daki yaklaşık 200 çağdaş sanat galerisinin katılımıyla düzenlenen bu protesto ile galeriler kapılarını kapatacak ve hizmetlerini durduracak. Galeriler, İspanya’daki %21’lik KDV oranının diğer batı Avrupa ülkelerine kıyasla rekabet avantajını zayıflattığını savunuyor. Fransa, İtalya, Portekiz ve Almanya gibi ülkelerde benzer satışlara uygulanan vergi oranlarının genellikle %5-7 aralığında olması, İspanyol galericilerin bu farklılığı sık sık gündeme getirmesine yol açıyor.

​Galericiler, yüksek vergi oranının hem yerel hem uluslararası alıcılar açısından satın alma kararını zorlaştırdığını, böylece İspanyol sanat pazarının gelişimini engellediğini belirtiyorlar. Ayrıca bazı galeriler, normal ticari faaliyetlerin yanı sıra kamu ve özel kurumlarla yaptıkları ücretsiz iş birliklerini de üç aylığına durduracaklarını belirterek, sektörün ekonomik sürdürülebilirliğine ilişkin duyarlılığı artırmayı hedeflediklerini ifade ediyorlar. Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz.

Art Basel’in Yeni Durağı Doha Oldu

Art Basel, tarihinde ilk kez Orta Doğu’da bir edisyon düzenleyerek Katar’ın başkenti Doha’da sanatseverlerle buluştu. 5-7 Şubat tarihleri arasında Msheireb Downtown Doha’da gerçekleşen Art Basel Qatar, Basel, Miami Beach, Hong Kong ve Paris’ten sonra markanın beşinci küresel durağı oldu. Fuara 30’dan fazla ülkeden 80’in üzerinde galeri ve sanatçı katıldı. Organizasyon, özellikle Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Güney Asya (MENASA) bölgesindeki sanat üretimini uluslararası sanat piyasasına daha görünür şekilde entegre etmeyi amaçlıyor.

​Bu ilk edisyon, klasik bir satış fuarından çok küratöryel bir sergi formatıyla kurgulandı. Wael Shawky’nin sanat direktörlüğünde hazırlanan program kapsamında daha önce bu fuara hiç katılmamış birçok bölgesel galeri de yer alırken, Art Basel Qatar’nın küratöryel yaklaşımı ve sanatçı odaklı formatı, Doha’yı sadece bir pazarlama etkinliği yerine küresel sanat diyaloğunun yeni bir merkezi olarak konumlandırmayı hedefliyor. Etkinlik, bölgenin kültürel ağırlığını artıran stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz.